I le mafaufau o le toatele o tagata, o le tamo'e e va'aia o se gaioiga e le masani ai, fa'amekanika, ma fa'asolosolo. Latou te talitonu o le tamo'e e leai se isi mea e sili atu nai lo le fesuia'i i le va o vae agavale ma vae taumatau, e aunoa ma le tele o tomai ma fesuiaiga. Ae pe moni ea lenei mea?
O le tamo'e o se ta'aloga e tumu i tomai ma le tele o mea eseese. Mai le tele ma le tele o au la'a i le tulaga o lou tino ma le pao o lou mānava, o fa'amatalaga uma lava e mafai ona a'afia ai le a'afiaga ma le aafiaga o letamo'eO nofoaga eseese e tamo'e ai, e pei o ala tamo'e, auala, ma mauga, o le a aumaia ai fo'i lu'itau eseese ma le fiafia i le tamo'e. E le gata i lea, o ituaiga tamo'e i aso nei e eseese, e iai tamo'e saoasaoa, tamo'e mamao, tamo'e fa'alava, tamo'e fa'atasi, ma isi mea fa'apena, e tofu lava ituaiga ta'itasi ma lona lava uiga fa'apitoa ma lona taua.

O le isi manatu sese masani o le tamo'e e mafua ai manu'a. E moni o nisi tagata tamo'e e manu'a a'o tamo'e, ae e le fa'apea ai o le tamo'e lava ia e mafua ai.
O le tele o manu'aga i le tamo'e e mafua mai i le le lelei o le tamo'e, le soona faia o a'oa'oga, ma le le fa'amafanafana ma le fa'aloaloa lelei. I le umi e te iloa lelei ai le auala sa'o, fa'ateleina malie le malosi ma le mamao o le tamo'e, ma ia e ua'i toto'a i le fa'amafanafana a'o le'i tamo'e, fa'aloaloa pe a uma le tamo'e, ma tu'u atu i le tino le lava o le malologa ma le taimi e toe malosi ai, e mafai ona avea le tamo'e ma se ta'aloga saogalemu.
Tamo'eO se faamalositino ea e aoga tele e susunuina ai le tele o kalori. A tatou faaauau pea ona tamoe mo se vaitaimi, o le a faatelevaveina ai le metabolism o le tino, ma o le a faateleina ai le lelei o le susunuina o ga'o. Ioe, ina ia ausia le aafiaga lelei o le pa'u o le mamafa e ala i le tamoe, e tatau foi ona tuufaatasia le pulea lelei o mea'ai. Afai e te tamoe i le taimi e tasi, aua le gauai atu i se taumafataga paleni ma talafeagai, ma le tele o mea'ai e maualuga kalori, ona faaitiitia lea o le aafiaga o le pa'u o le mamafa.
O le tamo'e o se ta'aloga e le malamalama lelei i ai tagata. E tatau ona tatou malamalama i ai mai se vaaiga manino ma atoatoa, lafoa'i na manatu sese, ma ia tatou iloa moni lava aogā o le tamo'e.
Taimi na lafoina ai: Ape-14-2025

